booked.net booked.net booked.net booked.net


/ Իրադարձային / Պատմության արխիվ. 1953-ի ամռանը որոշված էր վերացնել Հայաստանը

Պատմության արխիվ. 1953-ի ամռանը որոշված էր վերացնել Հայաստանը

Լրահոս

Թուրքական լրատվամիջոցը հերքում է, որ պատմական Անի քաղաքը հայկական է. թուրքերը շարունակում են խեղաթյnւրել իրականությունը
5.12.2021 | 18:18   ***
Թուրքական լրատվամիջոցը հերքում է, որ պատմական Անի քաղաքը հայկական է. թ...
Ժամը 17:00-ի դրությամբ Գավառ համայնքում ընտրությանը մասնակցել է 15 812 քաղաքացի կամ ընտրողների 37.5 տոկոսը
5.12.2021 | 18:07   ***
Ժամը 17:00-ի դրությամբ Գավառ համայնքում ընտրությանը մասնակցել է 15 812...
ArmnewsOnline TV Youtube chanel
Թուրքիայում հայկական կրոնական ժառանգության շինությունները  շարունակում են վտանգված մնալ. ԱՄՆ-ի Միջազգային կրոնական ազատության հարցերով հանձնաժողովի զեկույցը
5.12.2021 | 17:54   ***
Թուրքիայում հայկական կրոնական ժառանգության շինությունները շարունակում...
ՄԱԿ-ի առաքելության ճամբարը Մալիում  հարձակման է ենթարկվել
5.12.2021 | 17:49   ***
ՄԱԿ-ի առաքելության ճամբարը Մալիում հարձակման է ենթարկվել
Աշնակ համայնքի ընտրական տեղամասերից մեկում արձանագրվել է կրկնակի քվեարկություն
5.12.2021 | 17:42   ***
Աշնակ համայնքի ընտրական տեղամասերից մեկում արձանագրվել է կրկնակի քվեար...
«Դավիթ Համբարձումյան» դաշինքի բերման ենթարկված թեկնածուներն ազատ են արձակվել
5.12.2021 | 17:26   ***
«Դավիթ Համբարձումյան» դաշինքի բերման ենթարկված թեկնածուներն ազատ են ար...
Մեղրիի ազատ տնտեսական գոտում կկառուցվի սննդի վերամշակման ու փաթեթավորման գործարան
5.12.2021 | 17:17   ***
Մեղրիի ազատ տնտեսական գոտում կկառուցվի սննդի վերամշակման ու փաթեթավորմ...
Խորհրդարանը հյուրընկալել է Հայաստան ժամանած Հունաստանի խորհրդարանի  պատվիրակությանը
5.12.2021 | 17:08   ***
Խորհրդարանը հյուրընկալել է Հայաստան ժամանած Հունաստանի խորհրդարանի պա...
Քննարկվել են պայմանագրային զինծառայողների բնակարանային ապահովության հետ կապված հարցեր
5.12.2021 | 16:56   ***
Քննարկվել են պայմանագրային զինծառայողների բնակարանային ապահովության հե...
ՀՀ տարածքում կան փակ ավտոճանապարհներ
5.12.2021 | 16:48   ***
ՀՀ տարածքում կան փակ ավտոճանապարհներ
NASA -ն ստիպված է լինելու տիեզերագնացներին տիեզերք ուղարկել մեծ ռիսկով կամ հետաձգել երկարատև առաքելությունները
5.12.2021 | 16:38   ***
NASA -ն ստիպված է լինելու տիեզերագնացներին տիեզերք ուղարկել մեծ ռիսկով...
Արշակ Զաքարյանի և մյուսների գործով դատավոր Մեսրոպ Մակյանն ինքնաբացարկ է հայտնել
5.12.2021 | 16:33   ***
Արշակ Զաքարյանի և մյուսների գործով դատավոր Մեսրոպ Մակյանն ինքնաբացարկ ...
Թալին խոշորացված համայնքում ժ. 14.00-ի դրությամբ քվեարկել է 5642 ընտրող
5.12.2021 | 16:27   ***
Թալին խոշորացված համայնքում ժ. 14.00-ի դրությամբ քվեարկել է 5642 ընտրո...
Ադրբեջանը մինչև դեկտեմբերի 8-ը ժամանակ է խնդրել Եվրոդատարանից՝ տեղեկություն տրամադրելու նոյեմբերի 16-ին գերեվարված հայերի մասին
5.12.2021 | 16:19   ***
Ադրբեջանը մինչև դեկտեմբերի 8-ը ժամանակ է խնդրել Եվրոդատարանից՝ տեղեկու...
Թուրքիայում կրկին ուժեղ ջրհեղեղ է . Բոդրումում եւ Մարմարիսում հեղեղnւմերի պատճառով ստեղծվել է ճգնաժամային իրավիճակ
5.12.2021 | 16:14   ***
Թուրքիայում կրկին ուժեղ ջրհեղեղ է . Բոդրումում եւ Մարմարիսում հեղեղnւմ...
«Մեզ համար ցածր-բարձր պաշտոններ չկան». Լոռու մարզպետը պատրաստ է համայնքապետ դառնալ
5.12.2021 | 16:03   ***
«Մեզ համար ցածր-բարձր պաշտոններ չկան». Լոռու մարզպետը պատրաստ է համայն...
Բրիտանիային կլիմայական փոփոխությունների պատճառով սպառնում են արտակարգ եղանակային պայմաններ
5.12.2021 | 16:00   ***
Բրիտանիային կլիմայական փոփոխությունների պատճառով սպառնում են արտակարգ ...
Էրդողանի երեւակայական քարտեզները. Kathimerini
5.12.2021 | 15:56   ***
Էրդողանի երեւակայական քարտեզները. Kathimerini
Ժամը 14։00-ին ՏԻՄ ընտրություններին մասնակցել է ընտրողների 20,75 տոկոսը․ ամենաակտիվ մասնակցությունը գրանցվել է Թումանյան համայնքում, պասիվը Արմավիրն է
5.12.2021 | 15:49   ***
Ժամը 14։00-ին ՏԻՄ ընտրություններին մասնակցել է ընտրողների 20,75 տոկոսը...
Միլիարդատեր Իլիոն Մասկը դարձել է անտուն
5.12.2021 | 15:32   ***
Միլիարդատեր Իլիոն Մասկը դարձել է անտուն
Արցախում կորոնավիրուսային հիվանդության 31 նոր դեպք է գրանցվել
5.12.2021 | 15:30   ***
Արցախում կորոնավիրուսային հիվանդության 31 նոր դեպք է գրանցվել
ՏԻՄ ընտրություններ են Շիրակի մարզի խոշորացվող Ախուրյան, Արթիկ, Ամասիա և Աշոցք համայնքներում
5.12.2021 | 15:25   ***
ՏԻՄ ընտրություններ են Շիրակի մարզի խոշորացվող Ախուրյան, Արթիկ, Ամասիա ...
Դավթաշենի կամրջի տակ հայտնաբերվել է 20-ամյա տղայի դի՝ մի ձեռքը մարմնից անջատված. shamshyan.com
5.12.2021 | 15:21   ***
Դավթաշենի կամրջի տակ հայտնաբերվել է 20-ամյա տղայի դի՝ մի ձեռքը մարմնից...
Պայթյուններ են որոտացել Սիրիայի և Իրաքի սահմանին գտնվող ամերիկյան բազայում
5.12.2021 | 15:00   ***
Պայթյուններ են որոտացել Սիրիայի և Իրաքի սահմանին գտնվող ամերիկյան բազա...
Ստեփանավանի նախկին քաղաքապետը կալանավորվել է
5.12.2021 | 14:57   ***
Ստեփանավանի նախկին քաղաքապետը կալանավորվել է
«Մոսադ»-ի ղեկավարը շտապ մեկնում է ԱՄՆ
5.12.2021 | 14:52   ***
«Մոսադ»-ի ղեկավարը շտապ մեկնում է ԱՄՆ
Չինաստանից Վրաստան է ուղևորվել առաջին կանոնավոր բեռնատար գնացքը
5.12.2021 | 14:42   ***
Չինաստանից Վրաստան է ուղևորվել առաջին կանոնավոր բեռնատար գնացքը
Ավստրիա, Գերմանիա, Մեծ Բրիտանիա, Իտալիա, Իսպանիա, Նիդեռլանդներ. հազարավոր ցուցարարներ դուրս են եկել փողոցներ՝ բողոքելով «լոքդաունի» և պատադիր պատվաստման դեմ
5.12.2021 | 14:22   ***
Ավստրիա, Գերմանիա, Մեծ Բրիտանիա, Իտալիա, Իսպանիա, Նիդեռլանդներ. հազարա...
Գերմանիայում օդանավը վայրէջք է կատարել կամրջի վրա ու բախվել բեռնատարին
5.12.2021 | 14:11   ***
Գերմանիայում օդանավը վայրէջք է կատարել կամրջի վրա ու բախվել բեռնատարին
Խիստ վտանգավոր աստերոիդը Երկրին կմոտենա դեկտեմբերի 11-ին
5.12.2021 | 14:06   ***
Խիստ վտանգավոր աստերոիդը Երկրին կմոտենա դեկտեմբերի 11-ին
Բոլորը

1933 թվականին Ադրբեջանի կոմկուսի առաջին քարտուղար հայազգի Ռուբեն Ղուկասի Ռուբենովին հաջորդեց Միր Ջաֆար Բաղիրովը, ում նշանակումը չէր կարող անցնել առանց Բերիայի աջակցության ու Ստալինի համաձայնության:

Պաշտոնավարման քսան տարիների (1933-1953) ընթացքում Բաղիրովը ներկայանում էր որպես «ադրբեջանական ժողովրդի հայր»: Հաճախ հայտարարում էր, թե ֆաշիզմի դեմ տարած հաղթանակն ադրբեջանցի նավթագործների շնորհքն է: Բաղիրովին անվանում էին «տեղական Ստալին»։ Նրա կառավարման շրջանում Ադրբեջանում բռնաճնշումների ենթարկվեցին տասնյակ հազարավոր մարդիկ՝ գերազանցապես հայեր, քրդեր, լեզգիններ ու թալիշներ։

Երբ Հայաստանի Կոմկուսի առաջին քարտուղար Գրիգոր Հարությունյանը նամակով դիմեց Ստալինին` Լեռնային Ղարաբաղը Խորհրդային Հայաստանի կազմի մեջ մտցնելու առաջարկով (1945 թ. նոյեմբերի 11), Բաղիրովը նույն թվին նամակ գրեց ՀամԿ(բ)Կ Կենտկոմի քարտուղար Մալենկովին, որտեղ մասնավորապես ասված էր. «ԼՂԻՄ-ի վերադարձման հարցում դեմ չեմ, բացառությամբ Շուշիի շրջանի, պայմանով, որ Ադրբեջանի կազմի մեջ մտցվեն Հայաստանի գերազանցապես ադրբեջանցիներով բնակեցված Ազիզբեկովի, Վեդիի ու Ղարաբաղլարի շրջանները (1937-1948 թթ. Վեդիի շրջանի արևելյան հատվածը առանձնացված էր որպես Ղարաբաղլարի շրջան)»:

Ստալինի մահը նշանավորեց ստալինյան դարաշրջանի ավարտը, որին հետեւեց Բերիա-Բաղիրով քաղաքական առանցքի դատապարտումը: Ես հիշում եմ Բաղիրովի դատավարությունը, որին ներկա էի որպես Արցախի պատվիրակության անդամ։ Դատի ժամանակ ռազմական տրիբունալի նախագահի ու գլխավոր մեղադրող Ռ. Ա. Ռուդենկոյի խաչաձեւ հարցաքննությամբ պարզվեց, որ Բաղիրովը ծրագրած է եղել Ադրբեջանին միացնել Դաղստանը, իսկ ինքը, Ստալինն ու Բերիան որոշած են եղել 1953-ի ամռանը կազմակերպել Հայաստանում բնակվող հայության մի նոր վիթխարի բռնագաղթ, որով արդեն հանրապետության բնակչությունը պիտի կրճատվեր, դառնար մեկ միլիոնից էլ պակաս, որպեսզի զրկվեր միութենական հանրապետության իրավունքներից:

– Ուրեմն Հայաստանը պիտի բաժան-բաժան արվեր, միացվեր հարեւանների՞ն. այդպե՞ս պիտի հասկանալ,- հարցրեց ռազմական տրիբունալի նախագահը:

– Այո՛,- անվրդով պատասխանեց Բաղիրովը,- ծրագիրը խափանվեց միայն Ստալինի մահվան պատճառով:

– Բայց ո՞րն է հիմքը, ի՞նչն էր միավորում ձեր ու Ստալինի տրամադրությունները,- այս հարցն էլ տվեց գլխավոր մեղադրող Ռոման Ռուդենկոն:

– Ես Ադրբեջանի ղեկավարն էի՝ շահագրգռված նրա ամեն տեսակ հզորությամբ: Կրեմլին ձեռնտու էր Արեւելքում, մահմեդական աշխարհի նախադռանը, ունենալ Ադրբեջանի պես հզոր ու հավատարիմ մի հենարան-հանրապետություն,- դարձյալ անվրդով ու հանգիստ պատասխանեց եռյակ դահճապետության վերջին ներկայացուցիչը։

Բերիայի ոճրագործություններին հանցակից լինելու մեղադրանքով 1954 թ. Մ. Ջ. Բաղիրովը ձերբակալվեց, իսկ 1956 թ. մայիսի 7-ին դատապարտվեց գնդակահարման: Որոշ աղբյուրների համաձայն դատավճիռն ի կատար է ածվել Բաքվում, թեեւ շրջանառվում է նաեւ նրա սիբիրյան աքսորում մեռնելու վարկածը։

Աղբյուրը՝ Բագրատ Ուլուբաբյան, «Արցախյան գոյապայքարը», Երեւան, 1994

Նյութի աղբյուր՝ blog.168.am
Հավանեցի՞ք նյութը, կիսվեք ընկերների հետ։



Կարող եք կիսվել Ձեր տպավորությամբ

3 12 4 0 1 3