booked.net booked.net booked.net booked.net


/ Աշխարհ / Washington Post. անցյալի տիեզերական զենքի ուրվականները կրկին թակում են մեր դուռը

Washington Post. անցյալի տիեզերական զենքի ուրվականները կրկին թակում են մեր դուռը

Լրահոս

Վարչապետը և ԵՄ հատուկ ներկայացուցիչը քննարկել են տարածաշրջանային նշանակության հարցեր
30.11.2021 | 15:44   ***
Վարչապետը և ԵՄ հատուկ ներկայացուցիչը քննարկել են տարածաշրջանային նշանա...
Նախարարն անդրադարձավ կորոնավիրուսի դեմ պայքարի շրջանակում հունվարի 1-ից կիրառվող սահմանափակմանը
30.11.2021 | 15:35   ***
Նախարարն անդրադարձավ կորոնավիրուսի դեմ պայքարի շրջանակում հունվարի 1-ի...
ArmnewsOnline TV Youtube chanel
6 զոհ և տասնյակ տուժածներ․ Ստամբուլի օդանավակայանները փոթորկի պատճառով դադարեցրել են չվերթները
30.11.2021 | 15:14   ***
6 զոհ և տասնյակ տուժածներ․ Ստամբուլի օդանավակայանները փոթորկի պատճառով...
Հունաստանի խորհրդարանի պատվիրակությունը հարգանքի տուրք է մատուցել Հայոց ցեղասպանության նահատակների հիշատակին
30.11.2021 | 15:09   ***
Հունաստանի խորհրդարանի պատվիրակությունը հարգանքի տուրք է մատուցել Հայո...
Վիեննայում համաձայնության են եկել երկու աշխատանքային խմբերի վերագործարկման շուրջ
30.11.2021 | 14:59   ***
Վիեննայում համաձայնության են եկել երկու աշխատանքային խմբերի վերագործար...
Իրանը պատրաստվում է ուրանի հարստացումը հասցնել մինչև 90 տոկոսի. իսրայելական հետախուզության զգուշացումն ԱՄՆ-ին
30.11.2021 | 14:49   ***
Իրանը պատրաստվում է ուրանի հարստացումը հասցնել մինչև 90 տոկոսի. իսրայե...
Սանդրա Մեյսոնը դարձավ Բարբադոսի Հանրապետության առաջին նախագահը
30.11.2021 | 14:43   ***
Սանդրա Մեյսոնը դարձավ Բարբադոսի Հանրապետության առաջին նախագահը
Մադրիդում տեղի են ունեցել Միջխորհրդարանական միության մշտական հանձնաժողովների բյուրոների անդամների ընտրությունները
30.11.2021 | 14:24   ***
Մադրիդում տեղի են ունեցել Միջխորհրդարանական միության մշտական հանձնաժող...
Թուրքիայում լրտեսության մեղադրանքով ձերբակալվել է ընդդիմադիր գործիչ
30.11.2021 | 14:20   ***
Թուրքիայում լրտեսության մեղադրանքով ձերբակալվել է ընդդիմադիր գործիչ
Փոփոխություններ արական սեռի քաղաքացիների անձնագրերի տրամադրման ժամկետների կարգում․ հանձնաժողովը տվեց դրական եզրակացություն
30.11.2021 | 14:10   ***
Փոփոխություններ արական սեռի քաղաքացիների անձնագրերի տրամադրման ժամկետն...
Ադրբեջանը միջազգային հետախուզում է հայտարարել Իրանի քաղաքացու նկատմամբ
30.11.2021 | 14:05   ***
Ադրբեջանը միջազգային հետախուզում է հայտարարել Իրանի քաղաքացու նկատմամբ
«Հիացած եմ». ԵՄ դեսպան Անդրեա Վիկտորինն այցելել է Զինվորի տուն
30.11.2021 | 13:56   ***
«Հիացած եմ». ԵՄ դեսպան Անդրեա Վիկտորինն այցելել է Զինվորի տուն
Սա արդարացի հարգանքի տուրք է յուրահատուկ տաղանդին. Պելեն շնորհավորել է Մեսսիին
30.11.2021 | 13:48   ***
Սա արդարացի հարգանքի տուրք է յուրահատուկ տաղանդին. Պելեն շնորհավորել է...
Հաշմանդամություն ունեցող բազկամարտիկները 2 ոսկե և 2 բրոնզե մեդալ են նվաճել աշխարհի առաջնությունում
30.11.2021 | 13:33   ***
Հաշմանդամություն ունեցող բազկամարտիկները 2 ոսկե և 2 բրոնզե մեդալ են նվ...
2020թ. Արցախյան պատերազմի ժամանակ հայտնաբերած հրազենը ապօրինի պահելու գործի նախաքննությունն ավարտվել է
30.11.2021 | 13:30   ***
2020թ. Արցախյան պատերազմի ժամանակ հայտնաբերած հրազենը ապօրինի պահելու ...
Ռիհաննան դարձել է Բարբադոսի ազգային հերոս
30.11.2021 | 13:16   ***
Ռիհաննան դարձել է Բարբադոսի ազգային հերոս
Կառավարությունը նախատեսում է կանոնակարգել ԶՈՒ ՀՕՊ-ի կողմից զենքի և տեխնիկայի կիրառման ընթացակարգը
30.11.2021 | 13:11   ***
Կառավարությունը նախատեսում է կանոնակարգել ԶՈՒ ՀՕՊ-ի կողմից զենքի և տեխ...
Երևանի ավագանին գումար կհատկացնի 2008-ի մարտի 1-ին զոհվածների հուշարձանի պատրաստման համար
30.11.2021 | 13:07   ***
Երևանի ավագանին գումար կհատկացնի 2008-ի մարտի 1-ին զոհվածների հուշարձա...
ՊՆ-ն ոչ հերքում, ոչ հաստատում է Իշխանասարի հատվածում ադրբեջանական զորքերի հետ քաշվելու լուրը
30.11.2021 | 13:00   ***
ՊՆ-ն ոչ հերքում, ոչ հաստատում է Իշխանասարի հատվածում ադրբեջանական զորք...
Ադրբեջանում ռազմական ուղղաթիռ է կործանվել
30.11.2021 | 12:51   ***
Ադրբեջանում ռազմական ուղղաթիռ է կործանվել
Պարզաբանումներ «Հանրակրթության մասին» օրենքի նոր նախագծի վերաբերյալ. դպրոցի ընդունելություն, ուսուցչի տարակարգ, ներառականություն
30.11.2021 | 12:46   ***
Պարզաբանումներ «Հանրակրթության մասին» օրենքի նոր նախագծի վերաբերյալ. դ...
Քարաթափման պատճառով Զովունի գյուղից դեպի Կորեայի ձոր տանող ավտոճանապարհը ժամանակավորապես երկկողմանի փակ է
30.11.2021 | 12:28   ***
Քարաթափման պատճառով Զովունի գյուղից դեպի Կորեայի ձոր տանող ավտոճանապար...
Հոգեմետ դեղահաբերի ապօրինի իրացման, կաշառքի դեպքեր «Գյումրու հոգեկան առողջության կենտրոն»-ում․ 2 բուժաշխատող կալանավորված է․ Դատախազություն
30.11.2021 | 12:23   ***
Հոգեմետ դեղահաբերի ապօրինի իրացման, կաշառքի դեպքեր «Գյումրու հոգեկան ա...
Միգրացիոն ծառայության պետը ՄՄԿ խորհրդի 112-րդ նիստին ներկայացրել է Հայաստանի փորձառությունը
30.11.2021 | 12:00   ***
Միգրացիոն ծառայության պետը ՄՄԿ խորհրդի 112-րդ նիստին ներկայացրել է Հայ...
Ապարանում բախվել են MAN-ն ու Ford Transit-ը. կա վիրավոր
30.11.2021 | 11:51   ***
Ապարանում բախվել են MAN-ն ու Ford Transit-ը. կա վիրավոր
Փոխգնդապետ Սեմեոնով. 44-օրյա պատերազմի հերոս, ով այսօր էլ առաջնագծում է՝ անմնացորդ նվիրումով կատարելով իր առաքելությունը
30.11.2021 | 11:47   ***
Փոխգնդապետ Սեմեոնով. 44-օրյա պատերազմի հերոս, ով այսօր էլ առաջնագծում ...
ՄԱԿ-ի միջազգային դատարանը Հայաստանի՝ Ադրբեջանի դեմ հայցով կայացրած որոշումը կհրապարակի դեկտեմբերի 7-ին
30.11.2021 | 11:37   ***
ՄԱԿ-ի միջազգային դատարանը Հայաստանի՝ Ադրբեջանի դեմ հայցով կայացրած որո...
Ռուս խաղաղապահներն ապահովել են անվտանգությունը Շուշիի շրջանում էլեկտրահաղորդիչ գծերի վերականգնման աշխատանքների ժամանակ. ՌԴ ՊՆ
30.11.2021 | 11:30   ***
Ռուս խաղաղապահներն ապահովել են անվտանգությունը Շուշիի շրջանում էլեկտրա...
Գարեգին Նժդեհի հրապարակում 15-ամյա տղան դանակահարել է նախկին փեսային
30.11.2021 | 11:22   ***
Գարեգին Նժդեհի հրապարակում 15-ամյա տղան դանակահարել է նախկին փեսային
Ինձ համար մեծ պատիվ է լինել ՊՍԺ-ի առաջին խաղացողը, ով նվաճել է «Ոսկե գնդակը»․ Մեսսի
30.11.2021 | 11:08   ***
Ինձ համար մեծ պատիվ է լինել ՊՍԺ-ի առաջին խաղացողը, ով նվաճել է «Ոսկե գ...
Բոլորը

Անցյալի տիեզերական զենքի ուրվականները կրկին թակում են մեր դուռը, գրում է Washington Post-ը։

Վերջերս բրիտանական Financial Times թերթը հայտնեց, որ Չինաստանը նոր տեսակի տիեզերական զենք է փորձարկել՝ արձակելով զանգվածային հրթիռ գերձայնային պլաներով, որն ունակ է միջուկային զենք կրել։ Հրթիռը կարճ ժամանակով դուրս եկավ ուղեծիր։ Հոդվածում ասվում է, որ այդ փորձարկումը ապացույց է այն բանի, որ Չինաստանը «գերձայնային զենքի ոլորտում հասել է ահռելի առաջընթացի», նշում է WP-ը։

Կանխատեսելի էր, որ որոշ մեկնաբաններ փորձարկումն օգտագործեցին՝ կասկածի տակ դնելու ԱՄՆ անվտանգությունը։ Իսկ ինչո՞ւ ոչ։ Գերձայնային զենքի փաստացի հնարավորություններն իսկապես տպավորիչ են։ Գերձայնային զենքը ցածր բարձրության վրա է թռչում եւ կարող է մանեւրել, ինչու թույլ կտա թաքնվել ռադարներից եւ հակահրթիռային պաշտպանության համակարգերից։ Գերձայնային զենքը շարժվում է արագությամբ, որը բառացիորեն փոխում է շրջակա մոլեկուլները՝ կամ դրանք կոտրելով (դիսոցիացիա) կամ էլեկտրական լիցք հավաքելով (իոնիզացիա)։ Իսկ դա արագ է։ Չինական փորձարկումը վեր հանեց վաղուց թաքնված վախերը՝ կապված ուղեծրային ռմբակոծման հետ, որոնք պատկանում են սառը պատերազմի տարիներին։ 1960-ական  եւ 1970-ական թթ․ Խորհրդային միությունը մշակեց եւ փորձարկեց սարսափազդու զենք՝ «կոտորակային ուղեծրային ռմբակոծման համակարգ» (FOBS), որը տեսականորեն թույլ էր տալիս ուղեծիր հանել միջուկային մարտագլխիկ եւ այն ուղեծրից նետել երկրային թիրախներ։ Չնայած Կրեմլը հրաժարվել է այդ ծրագրից 1983 թվականին՝ ուղեծիր չհանելով եւ ոչ մի մարտագլխիկ, FOBS-ի քաղաքական եւ ռազմական նշանակությունը շարունակել է տարաձայնություններ առաջացնել սառը պատերազմի ավարտից հետո դեռ երկար ժամանակ։

Իսկապես, FOBS-ի խուճապային պատմությունը խոսում է այն մասին, թե որքան նշանակություն ուներ տիեզերական զենքն ամերիկացիների երեւակայության մեջ, եւ թե ինչու չինական փորձարկումները խուճապ չեն առաջացնում։ ԱՄՆ-ում ՌՕՈՒ բալիստիկ հրթիռների ստորաբաժանումն ու Rand Corporation-ը բազմաթիվ հետազոտություններ անցկացրեցին, որոնցում գնահատեցին ուղեծրային զենքի առավելությունները։ Բարձրաստիճան գեներալները ողջունեցին արբանյակային ռմբակոծումները եւ անվանեցին զսպման «տրամաբանական քայլ»։ Ռազմական վերլուծաբանների գրքերը ներառում էին ուղեծրային ռմբակոծումներ հետագա պատերազմների իրենց կանխատեսումներում։ Խորհրդային միությունը, իր կողմից, նախաձեռնեց 1961 թվականի մարտին FOBS երեք առանձին ծրագրերից առաջինը։ Մի քանի տարի անց երկու այլ նախատիպեր ցուցադրվեցին Կարմիր հրապարակում շքերթի ժամանակ։ «Մոսկվայի» ռադիոն գովերգում էր, որ «այդ դասի հրթիռների գլխավոր հատկությունը բառացիորեն ցանկացած ուղղությունից հակառակորդի օբյեկտները խոցելու ունակությունն է»։ Այդ ժամանակ հեշտ էր ստուգել, որ գերտերությունները գտնվում են ռազմավարական հեղափոխության շեմին՝ հիմնված տիեզերական զենքի վրա։ Օրենսդիրները, գիտնականներն ու ռազմական առաջնորդները ակտիվորեն միջնորդեցին տիեզերքում Խորհրդային միության դեմ ավելի ագրեսիվ դիրքորոշման մասին՝ ներառյալ ուղեծրային ռմբակոծման համար վթարային ծրագրեր, հակաարբանյակային զենք եւ նույնիսկ լուսնային բազա։ Բարի Գոլդուոթերը դա 1964 թ․ իր նախագահական արշավի մասը դարձրեց։ Քաղաքական գործիչների համար վախը դարձավ օգտակար զենք։ Այն, թե ինչ եղավ հետո, հակասում էր սպառազինությունների մրցավազքի տրամաբանությանը։ Գիտնականներն ու նույնիսկ ռազմական հանրության այլ որոշ անդամներ կասկածի տակ դրեցին ուղեծրային ռմբակոծման տեխնիկական հիմքերն ու պնդեցին, որ  FOBS-ն անարդյունավետ համակարգ է։       

Այդ ընթացքում Պենտագոնը հրաժարվեց ուղեծրային ռմբակոծման իր վաղ հետազոտություններից հօգուտ հետախուզական եւ ռազմական սատարման արբանյակների ավելի չափավոր ռեժիմի։ Քենեդու եւ Ջոնսոնի կառավարման տարիներին պաշտոնական գաղափարն այն էր, որ եթե Միացյալ Նահանգները ձեռնպահ մնա տիեզերքում զենքի տեղակայումից, Խորհուրդները նույնպես կարող են կանգնեցնել այն։ 1966թ. ընթացքում ամերիկյան եւ խորհրդային բանակցողները միջազգային համաձայնագիր կնքեցին, որը կարգավորում էր տիեզերքի օգտագործումը «բացառապես խաղաղ նպատակներով»։ Արդյունքում՝ Տիեզերքի մասին պայմանագիրը, որն ուժի մեջ մտավ հաջորդ տարի, արգելեց միջուկային զենքի տեղակայումն ուղեծրում, երկնային մարմիններում կամ «տիեզերական տարածքում ցանկացած այլ եղանակով»։ Մի քանի տարվա ընթացքում համաձայնագիրը վավերացրին տասնյակ երկրներ։

Այս պատմության միտքը ո՞րն է։ Չափից ավելի սուր մի արձագանքեք։

Չնայած չինական հիպերձայնային զենքը այն արմատական տեխնոլոգիան է թվում, որը կարող է սպառազինությունների նոր խելահեղ մրցավազք առաջացնել, FOBS պատմությունը ցույց է տալիս, որ սպառազինությունների համակարգի մշակումը, լինի երեւակայության մեջ, գծագրում, թե գործարանում, չի երաշխավորում, որ դրա ուժը կփոխի խաղի կանոնները։ Ռազմավարական բանակռիվներ վարելու փոխարեն FOBS-ը կուբայական հրթիռային ճգնաժամի առջեւ վախի ֆոնին ծավալեց միջուկային սպառազինությունների վերահսկողության եւ ԱՄՆ ու Խորհրդային Միության միջեւ մրցակցության վճռական ծրագիր, որի պատճառով կառավարությունը կարող էր նախագծել ավելի խաղաղ եւ օգտակար տիեզերական ծրագիր։ Այսօրվա որոշում կայացնողները բախվում են այլ խնդիրների, որոնք, սակայն, պակաս լուրջ չեն։ Բայց նոր տիեզերական զենքը կպահանջի նույնը, ինչ եւ հինը՝ հավասարակշռություն, համբերություն եւ ավելին, քան դիվանագիտությունն է»։ 

Նյութի աղբյուր՝ news.am
Հավանեցի՞ք նյութը, կիսվեք ընկերների հետ։


Կարող եք կիսվել Ձեր տպավորությամբ

1 0 0 0 0 0