booked.net booked.net booked.net booked.net


/ Աշխարհ / ՆԱՏՕ-ի եւ ատլանտիզմի ժամանակն անցնում է. Եվրոպան ստիպված կլինի լրջորեն զբաղվել սեփական բանակի ստեղծմ...

ՆԱՏՕ-ի եւ ատլանտիզմի ժամանակն անցնում է. Եվրոպան ստիպված կլինի լրջորեն զբաղվել սեփական բանակի ստեղծմամբ



Լրահոս

Ֆրանսիայի ՊՆ-ն սուզանավերի սկանդալից հետո կոչ է արել դուրս չգալ ՆԱՏՕ-ից
22.09.2021 | 21:55   ***
Ֆրանսիայի ՊՆ-ն սուզանավերի սկանդալից հետո կոչ է արել դուրս չգալ ՆԱՏՕ-ի...
Ֆեյսբուքյան հայհոյանքի փաստով քննչական կոմիտեում քրեական գործ է հարուցվել
22.09.2021 | 21:46   ***
Ֆեյսբուքյան հայհոյանքի փաստով քննչական կոմիտեում քրեական գործ է հարուց...
ArmnewsOnline TV Youtube chanel
Տեղի է ունեցել Հայաստանի և Ավստրիայի ԱԳ նախարարների հանդիպումը
22.09.2021 | 21:39   ***
Տեղի է ունեցել Հայաստանի և Ավստրիայի ԱԳ նախարարների հանդիպումը
Սեպտեմբերի 22-ին ՀՀ պաշտպանության նախարար Արշակ Կարապետյանի գլխավորությամբ անցկացվել է զինված ուժերում ձմռան նախապատրաստական աշխատանքներին նվիրված հավաք-խորհրդակցություն
22.09.2021 | 21:26   ***
Սեպտեմբերի 22-ին ՀՀ պաշտպանության նախարար Արշակ Կարապետյանի գլխավորութ...
Գվարդիոլան քննադատել է Անգլիայի ֆուտբոլային ղեկավարությանը
22.09.2021 | 21:16   ***
Գվարդիոլան քննադատել է Անգլիայի ֆուտբոլային ղեկավարությանը
Բայդենը բանակցություններ է վարել Մակրոնի հետ
22.09.2021 | 21:13   ***
Բայդենը բանակցություններ է վարել Մակրոնի հետ
Հայաստանի ԱԳ նախարար Արարատ Միրզոյանի և Լեհաստանի ԱԳ նախարար Զբիգնև Ռաուի հանդիպումը
22.09.2021 | 21:02   ***
Հայաստանի ԱԳ նախարար Արարատ Միրզոյանի և Լեհաստանի ԱԳ նախարար Զբիգնև Ռա...
Արմեն Զախարյանով հետաքրքրվում է Դորտմունդի
22.09.2021 | 20:57   ***
Արմեն Զախարյանով հետաքրքրվում է Դորտմունդի "Բորուսիան"
WhatsApp-ում նոր գործառույթ է հայտնվել
22.09.2021 | 20:57   ***
WhatsApp-ում նոր գործառույթ է հայտնվել
Գույքահարկի և աղբահանության վճարները կարող եք կատարել նաև ՀայՓոստի բաժանմունքներում
22.09.2021 | 20:51   ***
Գույքահարկի և աղբահանության վճարները կարող եք կատարել նաև ՀայՓոստի բաժ...
30 տարի անց ՀՀ և ՌԴ ատոմային էներգետիկները դարձյալ համատեղել են ուժերը
22.09.2021 | 20:45   ***
30 տարի անց ՀՀ և ՌԴ ատոմային էներգետիկները դարձյալ համատեղել են ուժերը
Անկախությունը դեռևս իրողություն չէ. այն շարունակում է մնալ նպատակ. «Թարմ ուղեղով»
22.09.2021 | 19:49   ***
Անկախությունը դեռևս իրողություն չէ. այն շարունակում է մնալ նպատակ. «Թա...
ԵԱՀԿ Մինսկի խումբը նախատեսում է վերսկսել բանակցությունները Ադրբեջանի եւ Հայաստանի արտգործնախարարների հետ
22.09.2021 | 19:44   ***
ԵԱՀԿ Մինսկի խումբը նախատեսում է վերսկսել բանակցությունները Ադրբեջանի ե...
Սեւանա լճի մակարդակը սեպտեմբերի 13-19-ն ընկած ժամանակահատվածում իջել է 1սմ-ով
22.09.2021 | 19:36   ***
Սեւանա լճի մակարդակը սեպտեմբերի 13-19-ն ընկած ժամանակահատվածում իջել է...
Վարանդայում դեռևս չկառուցված օդնավակայանն արդեն իսկ իրանական հրթիռների պոտենցիալ թիրախ է
22.09.2021 | 19:23   ***
Վարանդայում դեռևս չկառուցված օդնավակայանն արդեն իսկ իրանական հրթիռների...
Աշխարհի առաջնությունում պետք է պայքարենք մեդալների համար. Զավեն Անդրիասյան
22.09.2021 | 19:17   ***
Աշխարհի առաջնությունում պետք է պայքարենք մեդալների համար. Զավեն Անդրիա...
Հունաստանի իրավապահների կողմից 11 տարի հետախուզման մեջ գնտվող Ռեւազին գտել են Բագրատաշենի անցակետում
22.09.2021 | 19:11   ***
Հունաստանի իրավապահների կողմից 11 տարի հետախուզման մեջ գնտվող Ռեւազին ...
Վրաստանը տարածաշրջանում ամենաբարձր գործազրկության մակարդակն ունեցող երկրներից է․ ԱՄՀ-ի զեկույցը
22.09.2021 | 19:03   ***
Վրաստանը տարածաշրջանում ամենաբարձր գործազրկության մակարդակն ունեցող եր...
Ռուդ Գուլիտ. Կանտեն հրաշալի ֆուտբոլ է ցուցադրում եւ արժանի է «Ոսկե գնդակի»
22.09.2021 | 18:58   ***
Ռուդ Գուլիտ. Կանտեն հրաշալի ֆուտբոլ է ցուցադրում եւ արժանի է «Ոսկե գնդ...
Թուրքական Bayraktar TB3 անօդաչու թռչող սարքի առաջին թռիչքը նախատեսված է 2022 թվականին
22.09.2021 | 18:53   ***
Թուրքական Bayraktar TB3 անօդաչու թռչող սարքի առաջին թռիչքը նախատեսված ...
Մեկնարկել է  Գյումրիի ՏԻՄ ընտրությունների քարոզարշավը
22.09.2021 | 18:47   ***
Մեկնարկել է Գյումրիի ՏԻՄ ընտրությունների քարոզարշավը
ՄԱԿ-ի ԳԱ շրջանակում հանդիպումներ են նախատեսվում ԵԱՀԿ ՄԽ համանախագահների և Հայաստանի ու Ադրբեջանի ԱԳ նախարարների միջև. Ռուդենկո
22.09.2021 | 18:37   ***
ՄԱԿ-ի ԳԱ շրջանակում հանդիպումներ են նախատեսվում ԵԱՀԿ ՄԽ համանախագահներ...
Այս տարիների ընթացքում Հայաստանն ունեցել է ձեռքբերումների մի ամբողջ շարք. Տաջիկստանի նախագահը՝ Նիկոլ Փաշինյանին
22.09.2021 | 18:25   ***
Այս տարիների ընթացքում Հայաստանն ունեցել է ձեռքբերումների մի ամբողջ շա...
Կազմակերպիչները, տեղյակ լինելով իմ վերաբերմունքին, առաջինը ինձ էին հրավիրել մասնակցելու «հանդեսին». Հասմիկ Պապյան
22.09.2021 | 18:22   ***
Կազմակերպիչները, տեղյակ լինելով իմ վերաբերմունքին, առաջինը ինձ էին հրա...
Միրզոեւա. ՀՀ ոստիկանությունը սխալ տվյալներ է տրամադրել ազգային փոքրամասնությունների ներկայացուցիչների թվի վերաբերյալ
22.09.2021 | 18:18   ***
Միրզոեւա. ՀՀ ոստիկանությունը սխալ տվյալներ է տրամադրել ազգային փոքրամա...
Մեքենան պատկանում է եղբորս ընկերությանը. Արթուր Ղազինյանը՝ իր կարողության շուրջ խոսակցությունների մասին
22.09.2021 | 18:15   ***
Մեքենան պատկանում է եղբորս ընկերությանը. Արթուր Ղազինյանը՝ իր կարողութ...
Սուդանում ձերբակալվել են պետական ​​հեղաշրջման բոլոր մասնակիցները
22.09.2021 | 18:11   ***
Սուդանում ձերբակալվել են պետական ​​հեղաշրջման բոլոր մասնակիցները
Forbes․ Աշխարհի ամենաթանկ մարզական ակումբների տասնյակը
22.09.2021 | 18:08   ***
Forbes․ Աշխարհի ամենաթանկ մարզական ակումբների տասնյակը
Վրաստանի վարչապետը հանդիպում Է անցկացրել Ավստրիայի, Թուրքիայի եւ Մոլդովայի ղեկավարների հետ
22.09.2021 | 18:02   ***
Վրաստանի վարչապետը հանդիպում Է անցկացրել Ավստրիայի, Թուրքիայի եւ Մոլդո...
Ճարտարապետության և շինարարության ազգային համալսարանում բացվել է ճանապարհաշինարարական փորձարկումների լաբորատորիա
22.09.2021 | 17:59   ***
Ճարտարապետության և շինարարության ազգային համալսարանում բացվել է ճանապա...
Բոլորը

Դեռ երկար ժամանակ պետք է անցնի, մինչեւ պաշտոնապես հայտարարվի ՆԱՏՕ-ի անհետացման մասին, սակայն դաշինքի ֆունկցիոնալ գոյությունը մոտենում է ավարտին: Եվրոպան առայժմ խորհրդանշական կապեր կպահպանի ԱՄՆ-ի հետ բավական երկար ժամանակ կամ գոնե այնքան, որքան կպահանջվի Ամերիկայից՝ իր արմատներին վերադառնալու համար (Թրամփի նոր մանդատը կամ ասպարեզում ավելի արմատական քաղաքական գործչի հայտնվելը կարող է խզել այդ խորհրդանշական կապերը): Օրը, երբ Եվրոպան լրջորեն կզբաղվի սեփական բանակի ստեղծմամբ, կլինի այն օրը, երբ ատլանտիզմը կդադարի գոյություն ունենալ որպես գլոբալ իշխանության առանցք: Այս մասին գրում է խորվաթական «Advance»-ը:

Հոդվածագիրը՝ Դ. Մարյանովիչը, հիշեցնում է, որ հինգ տարի առաջ Եվրահանձնաժողովի նախկին նախագահ Ժան-Կլոդ Յունկերն այսպիսի հայտարարություն է արել՝ հանդես գալով Եվրոպական խորհրդարանի առջեւ. «Մենք շատ բանով ենք պարտական ամերիկացիներին… բայց նրանք ոչ միշտ կպահպանեն եվրոպական անվտանգությունը: Դրա մասին ինքներս պետք է հոգանք, ուստի մեզ, հանուն անվտանգության, Եվրոպական միության շինարարության նոր մոտեցում է անհրաժեշտ, որի վերջնական նպատակը կլինի եվրոպական բանակի ստեղծումը»:

Դա 2016 թվականն էր, ժամանակ, երբ Բարաք Օբաման հեռանում էր պաշտոնից, իսկ ԱՄՆ-ը եւ ողջ աշխարհը պատրաստվում էին Հիլարի Քլինթոնի նախագահությանը: Ճիշտ է՝ վերջինս այդպես էլ նախագահ չդարձավ. Հիլարիին շրջանցեց Դոնալդ Թրամփը: Բայց, չնայած Միացյալ Նահանգների հսկայական անակնկալին, շատերը եվրոպական բանակի հայեցակարգը դեռ դիտում էին որպես արմատական եւ բոլորովին ավելորդ գաղափար: Այդ կարծիքը, սակայն, փոխվեց այն բանից հետո, երբ Թրամփն անցավ մեկուսացման հռետորաբանության, որը 4 տարի անց էլ մնաց հռետորաբանություն: Սակայն ՆԱՏՕ-ի հասցեին նրա քննադատությունն «անցավ» Եվրամիության «միջանցքներով» եւ ստիպեց լրջորեն մտածել առանց ամերիկյան աջակցության ապագայի մասին:

Իհարկե, Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ավարտից հետո Միացյալ Նահանգների եւ Եվրոպայի հարաբերություններում երկու կողմերն էլ գիտեն, թե ով է ղեկավարում, ով է ենթական: Եվրոպայի մի զգալի հատված չդիմադրեց, քանի որ նրանք այդ հարաբերությունների մեջ երաշխիք էին տեսնում, որ իրենք չեն հայտնվի սոցիալիստական բլոկում, ինչպես Արեւելյան Եվրոպան: Բայց ԽՍՀՄ-ի եւ սոցիալիստական բլոկի փլուզումից հետո հարաբերությունները, այսպես կոչված՝ ատլանտիզմը, պարզապես պահպանվեցին եւ էականորեն չփոխվեցին մինչեւ մեր օրերը: Բացի այդ, որոշ առումներով Ամերիկայի ազդեցությունը Եվրոպայի վրա այսօր նույնիսկ ավելի մեծ է, քան նախկինում:

Միեւնույն ժամանակ Եվրոպան շատ հստակ է արձագանքում ամերիկյան հզորության թուլացմանը, բայց այդ փաստին արձագանքում է փոքր-ինչ անհամաձայնեցված: Մի կողմից՝ խուճապ է տիրում, վախ՝ անորոշությունից: Ավելի քան կեսդարյա հարաբերություններից հետո, ինչպիսին էին դրանք ԱՄՆ-ի ու Եվրպայի միջեւ (եւ դեռ մնում են), ցանկացած փոփոխություն կարող է անհանգստություն առաջացնել: Մյուս կողմից՝ կա եվրոպական էլիտայի մի թեւ, որը որոշ ժամանակ, իսկ իրականում՝ տարիներով, սպասում էր իրադարձությունների նման զարգացման եւ պատրաստվում է եվրոպական ինքնիշխանության մակարդակի բարձրացմանը:

Հենց այն փաստը, որ Եվրոպայի որոշումները դեռեւս մեծապես կախված են Վաշինգտոնից, հստակ ցուցադրում է, թե Եվրոպայում որ խմբակցությունն է առաջվա պես ավելի բազմամարդ: Ուստի զարմանալի չէ այն մեծ եւ նույնիսկ մի քիչ չափազանցված ոգեւորությունը, որով եվրոպական ավանդական ուժային կառույցներն ընկալեցին անցած տարի ԱՄՆ նախագահական ընտրություններում Ջոզեֆ Բայդենի հաղթանակը: Բայդենը ներկայացնում է որոշակի խորհրդանիշ՝ «վերադարձ հնին», շեղում նոր ուղղություններից եւ հույս տալիս, որ ատլանտիզմը կարող է վերադառնալ այնտեղ, որտեղ եղել է տասնամյակներով:

Պարզ է, որ այդ գաղափարը բախվեց դաժան իրականությանը ընդամենը օրեր առաջ: Աֆղանստանից ԱՄՆ-ի հեռանալը չի կարող մեկնաբանվել այլ կերպ, քան որպես միջազգային ասպարեզում ամերիկյան հզորության թուլացման լրացուցիչ հաստատում: Շատերը դժկամությամբ էին ընդունում այդ փաստը, բայց, ի վերջո, ընդունեցին: Ժան-Կլոդ Յունկերը եւ մյուսները դա ընդունեցին հինգ տարի առաջ, բայց այժմ, հաշվի առնելով նոր իրողությունները, նրանց ծայրահեղական գաղափարներն աստիճանաբար վերածվում են ռացիոնալ նկատառումների:

Իհարկե, հարցը, թե «ո՞վ է պաշտպանելու Եվրոպան, եթե ոչ Միացյալ Նահանգները», վաղուց է հնչում: Ինչ-որ մեկի համար 2014 թ. իրադարձությունները, երբ Ռուսաստանի Դաշնությունն իրեն միացրեց Ղրիմը, որոշակի միտում ունեն, եւ մինչեւ հիմա պահպանվում է վտանգը «ռուսական ագրեսիայից», որի հետ Եվրոպան, իբր, կբախվի արդեն ամենամոտ ժամանակներում: Այդ վախով, հավանաբար, ամենից շատ համակված են նրանք, ովքեր գաղտնի կարծում են, որ գոյություն ունեցող աշխարհակարգը ծայրահեղ անկայուն է, քանզի միայն այդ դեպքում կարելի է լրջորեն մտածել Եվրոպայում կամ Եվրասիայում նոր կոնֆլիկտների մասին: Եթե իրավիճակը շարունակվի այնպես, ինչպես որ է, դժվար է պատկերացնել, որ ինչ-որ մեկը կցանկանա հարձակվել Եվրոպայի վրա՝ լինի Ռուսաստանը, Չինաստանը, Իրանը, Հյուսիսային Կորեան…

Իրավիճակն ավելի վտանգավոր է, եթե Եվրոպան «պաշտպանություն» բառն օգտագործի որպես «հարձակման հավանականություն»: Հնարավո՞ր է պատկերացնել, որ մոտ ապագայում Եվրոպան (այսինքն՝ ԵՄ-ն), տարանջատվելով ԱՄՆ-ից, ինչ-որ հարձակում նախաձեռնի արտասահմանում: Ցավոք, այո: Եվրոպայում միլիտարիզմը շատ է, որը սնվել է եվրոպա-ամերիկյան ռազմական համագործակցության տարիներին, եւ նրա հավակնություններն այսօր այնքան մեծ են, որ միլիտարիստները երազում են  Եվրոպան «շարունակել այնտեղից, որտեղ կանգնել է Ամերիկան…»:

Պետք չէ առանձին շեշտել, որ սա ճանապարհ է դեպի Հին մայրցամաքի հերթական փլուզում: Ջո Բայդենը, հնարավոր է, շատ քաոսային կերպով է հեռացել Աֆղանստանից՝ միեւնույն ժամանակ վտանգի տակ դնելով իր վերընտրությունը: Բայց Բայդենն ասաց այն, ինչը հիշողության մեջ կմնա որպես նրա պատմական հայտարարություն. «Ազգի կառուցումը չի գործում: Խնդիրը նրանում է, որ մենք չլսեցինք եվրոպացիներին, ովքեր ի պատասխան համերաշխորեն եւ խստորեն կդատապարտեին ազգաշինության սպառնալից հայեցակարգը»:

Եթե ամերիկացիները հեռանան «ասպարեզից», ԵՄ-ն կունենա՞ իր բանակը: Հավանաբար, այո: Բայց ավելի լավ կլիներ, որ պատասխանը «ոչ» լիներ: Չնայած անհնար է հերքել, որ աշխարհի բոլոր երկրները զինված են (ինչպես երեւում է, մինչեւ ատամները), եւ այդպիսի աշխարհում միամտություն կլիներ խոսել ապառազմականացված մայրցամաքների մասին: Եթե անհրաժեշտ է, թող լինի, բայց այդ բանակը պետք է իմանա, թե որտեղ է իր տեղը՝ զորանոցներում եւ զորավարժությունների համար նախատեսված տարածքներում (եվրոպական), այլ ոչ թե Մերձավոր Արեւելքում, Աֆրիկայում կամ, որ ամենավատն է, Եվրամիության արեւելյան սահմաններում առկա հակամարտություններում: 

Պատրաստեց Իշխան ՔԻՇՄԻՐՅԱՆԸ

Նյութի աղբյուր՝ armenpress.am
Հավանեցի՞ք նյութը, կիսվեք ընկերների հետ։


Կարող եք կիսվել Ձեր տպավորությամբ

0 0 0 0 0 0