booked.net booked.net booked.net booked.net


/ Իրադարձային / Գիտնականները նախազգուշացրել են սուպերհրաբխի աղետալի ժայթքման վտանգի մասին

Գիտնականները նախազգուշացրել են սուպերհրաբխի աղետալի ժայթքման վտանգի մասին



Լրահոս

ՊՍԺ-ն չկարողացավ հաղթել «Մարսելին»
25.10.2021 | 1:00   ***
ՊՍԺ-ն չկարողացավ հաղթել «Մարսելին»
Թուրքը գլխներիս նստած, արոտը չկա, խոտհարքը չկա, անասունը չկա, նստեն այստեղ, ի՞նչ անեն. Կութի գյուղապետ
25.10.2021 | 0:52   ***
Թուրքը գլխներիս նստած, արոտը չկա, խոտհարքը չկա, անասունը չկա, նստեն այ...
ArmnewsOnline TV Youtube chanel
Գիտնականները կարող են բացահայտել թեժ յուպիտերների ծագումը
25.10.2021 | 0:33   ***
Գիտնականները կարող են բացահայտել թեժ յուպիտերների ծագումը
Սառը ձեռքերը կարող են լուրջ հիվանդությունների ախտանիշ լինել
25.10.2021 | 0:24   ***
Սառը ձեռքերը կարող են լուրջ հիվանդությունների ախտանիշ լինել
Եվգենի Պետրոսյանի երիտասարդ կինը խոսել է միայնության մասին
25.10.2021 | 0:13   ***
Եվգենի Պետրոսյանի երիտասարդ կինը խոսել է միայնության մասին
Սննդաբանը զգուշացրել է, որ արևածաղկի սերմերը կարող են վտանգավոր լինել իմունիտետի համար
25.10.2021 | 0:07   ***
Սննդաբանը զգուշացրել է, որ արևածաղկի սերմերը կարող են վտանգավոր լինել ...
Դեֆիցիտը ստիպել է Mercedes-ին անցում կատարել դեպի առավել թանկարժեք չիպերը
25.10.2021 | 0:02   ***
Դեֆիցիտը ստիպել է Mercedes-ին անցում կատարել դեպի առավել թանկարժեք չիպ...
Վարչապետն այցելել է Վանո Սիրադեղյանի ընտանիքին
24.10.2021 | 23:50   ***
Վարչապետն այցելել է Վանո Սիրադեղյանի ընտանիքին
Էլեկտրաէներգիայի անջատումներ հոկտեմբերի 25-ին
24.10.2021 | 23:43   ***
Էլեկտրաէներգիայի անջատումներ հոկտեմբերի 25-ին
Միացյալ Նահանգները վախճանվում են միգրացիոն խնդիրների պատճառով. Թրամփ
24.10.2021 | 23:36   ***
Միացյալ Նահանգները վախճանվում են միգրացիոն խնդիրների պատճառով. Թրամփ
Մամիկոն Ասլանյանի ուղերձը` ՏԻՄ ընտրություններին մասնակցության վերաբերյալ
24.10.2021 | 23:27   ***
Մամիկոն Ասլանյանի ուղերձը` ՏԻՄ ընտրություններին մասնակցության վերաբերյ...
Էդ Շիրանը վարակվել է կորոնավիրուսով
24.10.2021 | 23:19   ***
Էդ Շիրանը վարակվել է կորոնավիրուսով
Գիտնականները գնահատել են գետնանուշի ազդեցությունը ուղեղի վրա
24.10.2021 | 23:13   ***
Գիտնականները գնահատել են գետնանուշի ազդեցությունը ուղեղի վրա
1928թ․ «ԽՍՀՄ Ատլասում» Հայաստանի տարածքը մոտ 2000 քառակուսի կիլոմետրով ավելի էր, իսկ Ադրբեջանինը՝ գրեթե նույնքանով պակաս
24.10.2021 | 22:48   ***
1928թ․ «ԽՍՀՄ Ատլասում» Հայաստանի տարածքը մոտ 2000 քառակուսի կիլոմետրով...
Հայտնաբերվել է դինոզավրերի հնագույն խումբ
24.10.2021 | 22:44   ***
Հայտնաբերվել է դինոզավրերի հնագույն խումբ
Forbes-ը պատմել է ռուսական սահմանների մերձակայքում ՆԱՏՕ-ի հատուկ գործողության մասին
24.10.2021 | 22:31   ***
Forbes-ը պատմել է ռուսական սահմանների մերձակայքում ՆԱՏՕ-ի հատուկ գործո...
Եկեք պատվաստվենք» միջոցառումն ավարտվել է. քանի մարդ է պատվաստվել այսօր Օպերայի բակում
24.10.2021 | 22:24   ***
Եկեք պատվաստվենք» միջոցառումն ավարտվել է. քանի մարդ է պատվաստվել այսօր...
Մահվան ելքով վրաերթ Երևանում. Nissan-ը վրաերթի է ենթարկել 2 հետիոտնի. վերջիններս տեղում մահացել են. իրավիճակը տեղում լարված է
24.10.2021 | 22:03   ***
Մահվան ելքով վրաերթ Երևանում. Nissan-ը վրաերթի է ենթարկել 2 հետիոտնի. ...
Apple AirPods Pro 2 ականջակալերը կարող են ժառանգել առաջին սերնդի մոդելի դիզայնը
24.10.2021 | 21:56   ***
Apple AirPods Pro 2 ականջակալերը կարող են ժառանգել առաջին սերնդի մոդել...
Առանց ախտանշանների եւ թեթեւ ընթացքով COVID-19 ունեցող երեխաների մոտ հակամարմիններ կարող են չառաջանալ. հետազոտություն
24.10.2021 | 21:49   ***
Առանց ախտանշանների եւ թեթեւ ընթացքով COVID-19 ունեցող երեխաների մոտ հա...
Երկրաշարժ Հայաստանում. ցնցումները զգացվել են Շիրակի և Լոռու մարզերում
24.10.2021 | 21:34   ***
Երկրաշարժ Հայաստանում. ցնցումները զգացվել են Շիրակի և Լոռու մարզերում
ԵՄ-ն պատրաստվում է վերականգնել Քաբուլում դիվանագիտական առաքելության աշխատանքը մեկ ամսվա ընթացքում
24.10.2021 | 21:31   ***
ԵՄ-ն պատրաստվում է վերականգնել Քաբուլում դիվանագիտական առաքելության աշ...
Թուրքիայի ԱԳՆ-ում փորձել են գտնել միջոցը 10 երկրների դեսպաններին պերսոնա նոն գրատա չհայտարարելու համար. ԶԼՄ
24.10.2021 | 21:09   ***
Թուրքիայի ԱԳՆ-ում փորձել են գտնել միջոցը 10 երկրների դեսպաններին պերսո...
Հայոց այբուբենի տառերը մետաքսի վրա. բացվեց լիբանանահայ ստեղծագործող Արմենուհի Սաղդասարյանի անհատական ցուցահանդեսը
24.10.2021 | 21:01   ***
Հայոց այբուբենի տառերը մետաքսի վրա. բացվեց լիբանանահայ ստեղծագործող Ար...
Արման Թաթոյանը Ֆրանսիայի դեսպանին է ներկայացրել հայ գերիների վերադարձի հրատապությունն ու ՀՀ սահմանային բնակիչների իրավունքների խախտումներն ադրբեջանական հանցավոր արարքներով
24.10.2021 | 20:54   ***
Արման Թաթոյանը Ֆրանսիայի դեսպանին է ներկայացրել հայ գերիների վերադարձի...
Քոչարյանին ակտիվացնում են, որ Նիկոլի համար հանգիստ ապահովի երկրորդ նոյեմբերի 9-ը». Վահե Գասպարյան
24.10.2021 | 20:45   ***
Քոչարյանին ակտիվացնում են, որ Նիկոլի համար հանգիստ ապահովի երկրորդ նոյ...
Ակնհայտ է՝ ՌԴ-ն իրականացնում է արագ էքսպանսիա․ պետք է ընդվզել ռուսական դպրոցների և ուղղափառ եկեղեցու թեմի բացման դեմ
24.10.2021 | 20:32   ***
Ակնհայտ է՝ ՌԴ-ն իրականացնում է արագ էքսպանսիա․ պետք է ընդվզել ռուսական...
Սյունիքում այլընտրանքային ճանապարհների կառուցումն ակտիվ ընթացքի մեջ է․ Պապիկյան
24.10.2021 | 20:26   ***
Սյունիքում այլընտրանքային ճանապարհների կառուցումն ակտիվ ընթացքի մեջ է․...
Հոգեբաններն ասել են՝ ինչպես պահպանել առույգությունն աշնանը և ձմռանը
24.10.2021 | 20:14   ***
Հոգեբաններն ասել են՝ ինչպես պահպանել առույգությունն աշնանը և ձմռանը
Հայտնի չէ, թե քանի հաստիք կկրճատվի համայնքների միավորումից հետո
24.10.2021 | 20:06   ***
Հայտնի չէ, թե քանի հաստիք կկրճատվի համայնքների միավորումից հետո
Բոլորը

Ինդոնեզիայի Սումատրա կղզում քնած սուպերհրաբուխ Տոբան ուսումնասիրող երկրաբանները հայտնաբերել են նշաններ, որ մագման շարունակում է կուտակվել նրա խորքերում: Դրա մասին է վկայում հրաբխի կալդերայում լավայի գմբեթի դանդաղ բարձրացումը: Հետազոտության արդյունքները հրապարակված են Communications Earth & Environment ամսագրում:

Ցանկացած սուպերհրաբուխի ժայթքում, որոնցից ներկայումս Երկրի վրա կա մոտ երկու տասնյակ, կարող է ոչ միայն առաջացնել կլիմայի գլոբալ փոփոխություն, այլև աղետալի դառնալ բոլոր կենդանի էակների համար: Հետևաբար, գիտնականները փորձում են հնարավորինս հասկանալ այն մեխանիզմները, որոնք հանգեցնում են գերհրաբուխների տակ հալած մագմայի հսկայական ծավալների ձևավորմանը:

Փորձերի և թվային մոդելավորումների արդյունքները ցույց են տալիս, որ գերհրաբուխների ժայթքումները տեղի են ունենում երկրակեղևով հեղուկ մագմայի բարձրացման պատճառով. Երբ այն բարձրանում է ավելի քան տաս կիլոմետր խորությունից, տեղի է ունենում նրա կտրուկ ընդլայնում, ինչը հանգեցնում է պայթյունի և աղետալի ժայթքման: .
Գիտնականները երկրաֆիզիկական գործիքների միջոցով վերահսկում են սուպերհրաբուխների խորքերում վիճակը, որպեսզի բաց չթողնեն այն պահը, երբ հեղուկ մագման սկսում է բարձրանալ, ինչը, ըստ երկրաբանական տվյալների, տեղի է ունենում մի քանի տասնյակ հազար տարին մեկ անգամ:

ԱՄՆ -ից, Գերմանիայից, Ավստրալիայից և Ինդոնեզիայից հետազոտողները ուսումնասիրել են Տոբա գերհրաբուխի սառած մագմայի կազմը և հանքանյութերում արգոնի և հելիումի իզոտոպիկ բաղադրությունով որոշել հրաբխային ժայռերի շերտերի տարիքը: Հեղինակները պարզել են, որ մեծ ժայթքումներ են տեղի ունեցել մոտ 17 հազար տարվա ընդմիջումներով, սակայն նրանց միջև հրաբուխը պահպանել է որոշակի ակտիվություն: Այս տվյալները մարտահրավեր են նետել ընդհանուր ընդունված տեսությանը, ըստ որի՝ խոշոր ժայթքումների միջև ընկած ժամանակահատվածներում սուպերհրաբուխները վտանգավոր չեն։

«Հասկանալով, թե ինչ է տեղի ունենում «հանգստի» այդ երկարատև ժամանակաշրջանում՝ մենք կկարողանանք կանխատեսել երիտասարդ, ակտիվ սուպերհրաբուխների ապագա ժայթքումները»,-ասում է հետազոտության հեղինակներից մեկը՝ դոցենտ Մարտին Դանիշիկը:

Օգտագործելով երկրաչափական-ժամանակային տվյալներ և ջերմային մոդելավորում, հեղինակներն ապացուցել են, որ Տոբա հրաբխի յուրաքանչյուր խոշոր ժայթքումից 5-13 հազար տարի շարունակ մագման շարունակել է կամաց-կամաց ներթափանցել հրաբխի կալդերա՝ աստիճանաբար բարձրացնելով լավայի սառած շերտերը ՝ ինչպես կրիայի հսկա պատյանը:

«Ստացված տվյալները մեզ ստիպում են վերաիմաստավորել սուպերհրաբուխների ուսումնասիրման առկա գիտելիքներն ու մեթոդները, որոնք սովորաբար ներառում են հեղուկ մագմայի որոնումը ապագա վտանգը գնահատելու համար: Այժմ մենք պետք է հաշվի առնենք, որ ժայթքումները կարող են տեղի ունենալ, նույնիսկ եթե հեղուկ մագմայի օջախ չկա,-ասել է Դանիշիկը: -Մեր արդյունքները ցույց են տալիս, որ վտանգը չի վերանում սուպերժայթքումով, և նոր սպառնալիքների սպառնալիքը պահպանվում է հազարավոր տարիներ անց»:

Հեղինակները նշում են, որ ոչ թե սուպերհրաբխի տակ մագմայի առկայությունն է որոշիչ նոր ժայթքումների ռիսկերը հասկանալու համար, այլ դրա վիճակը, երկրակեղևում կուտակման արագությունը և տարածման դինամիկան:

Նյութի աղբյուր՝ www.shantnews.am
Հավանեցի՞ք նյութը, կիսվեք ընկերների հետ։


Կարող եք կիսվել Ձեր տպավորությամբ

0 0 0 0 0 0