booked.net booked.net booked.net booked.net


/ Քաղաքական / Կառավարության պարտքը մինչեւ 2023 թ. կնվազեցվի ՀՆԱ-ի 50 տոկոսից

Կառավարության պարտքը մինչեւ 2023 թ. կնվազեցվի ՀՆԱ-ի 50 տոկոսից



Լրահոս

Ամերիաբանկի թվայնացման օրակարգ. Էկոհամակարգեր
28.10.2021 | 18:13   ***
Ամերիաբանկի թվայնացման օրակարգ. Էկոհամակարգեր
Դավիթ Չալոյանի հաղթական մեկնարկը՝ 4:1
28.10.2021 | 18:08   ***
Դավիթ Չալոյանի հաղթական մեկնարկը՝ 4:1
ArmnewsOnline TV Youtube chanel
Հայաստանից շատ դրական ազդակներ ենք ստացել». Չավուշօղլու
28.10.2021 | 18:04   ***
Հայաստանից շատ դրական ազդակներ ենք ստացել». Չավուշօղլու
Պարզապես նիհարել է. Հարավային Կորեայի հետախուզությունը հերքել է Կիմ Չեն Ընի նմանակի մասին լուրերը
28.10.2021 | 17:59   ***
Պարզապես նիհարել է. Հարավային Կորեայի հետախուզությունը հերքել է Կիմ Չե...
Հայաստանի և Ռուսաստանի հարաբերությունները աքսիոմա են. ՀՀ նախագահի հարցազրույցը РБК հեռուստաալիքին
28.10.2021 | 17:46   ***
Հայաստանի և Ռուսաստանի հարաբերությունները աքսիոմա են. ՀՀ նախագահի հարց...
Հակոբ Արշակյանն ընտրվել է ԱՊՀ ՄԽՎ պաշտպանության և անվտանգության մշտական հանձնաժողովի նախագահի տեղակալ
28.10.2021 | 17:40   ***
Հակոբ Արշակյանն ընտրվել է ԱՊՀ ՄԽՎ պաշտպանության և անվտանգության մշտակա...
Ուկրաինայի զինված ուժերը սկսել են հրետանային հարվածներ հասցնել Դոնեցկին
28.10.2021 | 17:37   ***
Ուկրաինայի զինված ուժերը սկսել են հրետանային հարվածներ հասցնել Դոնեցկի...
Զինամթերքի հետ անզգույշ վարվելու հետևանքով թեթև վիրավորում է ստացել ՀՀ ԶՈՒ չորս զինծառայող. ՀՀ ՊՆ
28.10.2021 | 17:32   ***
Զինամթերքի հետ անզգույշ վարվելու հետևանքով թեթև վիրավորում է ստացել ՀՀ...
ՀՀ հակակոռուպցիոն կոմիտեի նախագահն ընդունել է ՀՀ-ում Շվեյցարիայի փոխդեսպանին
28.10.2021 | 17:29   ***
ՀՀ հակակոռուպցիոն կոմիտեի նախագահն ընդունել է ՀՀ-ում Շվեյցարիայի փոխդե...
Դատավոր Զարուհի Նախշքարյանին կարգապահական տույժի ենթարկելու հարցով նիստ ԲԴԽ-ում
28.10.2021 | 17:26   ***
Դատավոր Զարուհի Նախշքարյանին կարգապահական տույժի ենթարկելու հարցով նիս...
Կառավարությունը գումար է հատկացրել «Եռաբլուր»-ում զինծառայողների շիրմաքարերի ձեռքբերման և տեղադրման նպատակով
28.10.2021 | 17:08   ***
Կառավարությունը գումար է հատկացրել «Եռաբլուր»-ում զինծառայողների շիրմա...
Թակարդ տեսախցիկները նոր կադրեր են որսացել Նովա հովազից
28.10.2021 | 17:05   ***
Թակարդ տեսախցիկները նոր կադրեր են որսացել Նովա հովազից
Կրոսավազքը կարող է նոր մշակույթ ձևավորել մեր հասարակությունում. Կարեն Գիլոյան
28.10.2021 | 17:02   ***
Կրոսավազքը կարող է նոր մշակույթ ձևավորել մեր հասարակությունում. Կարեն ...
Գործադիրն ընդունել է որոշում արևային ֆոտովոլտային կայանների կառուցման նպատակով
28.10.2021 | 16:57   ***
Գործադիրն ընդունել է որոշում արևային ֆոտովոլտային կայանների կառուցման ...
N զորամասի նռնականետորդները և խոշոր տրամաչափի գնդացրորդները կատարել են տեսական և գործնական պարապմունքներ
28.10.2021 | 16:40   ***
N զորամասի նռնականետորդները և խոշոր տրամաչափի գնդացրորդները կատարել են...
ՊԵԿ աշխատակիցները մասնակցել են «Ռիսկերի կառավարում և տվյալների վերլուծություն» թեմայով դասընթացին
28.10.2021 | 16:37   ***
ՊԵԿ աշխատակիցները մասնակցել են «Ռիսկերի կառավարում և տվյալների վերլուծ...
Հայաստանի և Սինգապուրի ռեզիդենտները հնարավորություն կունենան ազատվել կրկնակի հարկումից
28.10.2021 | 16:32   ***
Հայաստանի և Սինգապուրի ռեզիդենտները հնարավորություն կունենան ազատվել կ...
Թուրքիան երկու ռազմական արշավ է նախապատրաստում Սիրիայի հյուսիսում. աղբյուր
28.10.2021 | 16:25   ***
Թուրքիան երկու ռազմական արշավ է նախապատրաստում Սիրիայի հյուսիսում. աղբ...
Հայաստանը ՌԴ-ի հետ քննարկում է հայ-թուրքական հարաբերությունների կարգավորման հնարավորությունները
28.10.2021 | 16:14   ***
Հայաստանը ՌԴ-ի հետ քննարկում է հայ-թուրքական հարաբերությունների կարգավ...
ՀՌՀ-ում բացված Կոնֆուցիոսի լսարանը հնարավորություն կտա հայ ուսանողներին ավելի լավ ճանաչելու Չինաստանը
28.10.2021 | 16:03   ***
ՀՌՀ-ում բացված Կոնֆուցիոսի լսարանը հնարավորություն կտա հայ ուսանողների...
Սովորական, մատչելի հակադեպրեսանտը կարող է նվազեցնել «Քովիդ-19»-ով վարակվելիս հիվանդության ծանր ընթացքի հավանականությունը. հետազոտություն
28.10.2021 | 15:57   ***
Սովորական, մատչելի հակադեպրեսանտը կարող է նվազեցնել «Քովիդ-19»-ով վարա...
Կրակոցներ Աբովյան փողոցում. կա զոհ. ոստիկանները պարզել են կրակողի ինքնությունը
28.10.2021 | 15:47   ***
Կրակոցներ Աբովյան փողոցում. կա զոհ. ոստիկանները պարզել են կրակողի ինքն...
Քննարկվել են հայ-ռուսական միջխորհրդարանական կապերի հետագա զարգացմանը վերաբերող հարցեր
28.10.2021 | 15:42   ***
Քննարկվել են հայ-ռուսական միջխորհրդարանական կապերի հետագա զարգացմանը վ...
Հակաօդային պաշտպանության միջոցների օգտագործման կարգի սահմանումն առաջարկվում է վերապահել Կառավարությանը
28.10.2021 | 15:31   ***
Հակաօդային պաշտպանության միջոցների օգտագործման կարգի սահմանումն առաջար...
ԵՄ-ն Հայաստանի տրամադրած Քովիդ-վկայագիրը համարժեք է ճանաչել ԵՄ թվային վկայագրին
28.10.2021 | 15:29   ***
ԵՄ-ն Հայաստանի տրամադրած Քովիդ-վկայագիրը համարժեք է ճանաչել ԵՄ թվային ...
Թեհրանի առևտրի պալատի նախագահը շնորհակալագիր է հանձնել դեսպան Արտաշես Թումանյանին
28.10.2021 | 15:14   ***
Թեհրանի առևտրի պալատի նախագահը շնորհակալագիր է հանձնել դեսպան Արտաշես ...
Քաղաքացու երկրից դուրս գալու սահմանափակումը ՍԷԿՏ համակարգից վերացվել է ՀՀ ՄԻՊ-ի աջակցությամբ
28.10.2021 | 15:02   ***
Քաղաքացու երկրից դուրս գալու սահմանափակումը ՍԷԿՏ համակարգից վերացվել է...
Թուրքիա-ԱՄՆ առաջին շփումը դիվանագիտական ճգնաժամից հետո
28.10.2021 | 14:59   ***
Թուրքիա-ԱՄՆ առաջին շփումը դիվանագիտական ճգնաժամից հետո
Գեղարքունիքի մարզում նռնակի պայթյունից զինծառայողներ են վիրավորվել
28.10.2021 | 14:56   ***
Գեղարքունիքի մարզում նռնակի պայթյունից զինծառայողներ են վիրավորվել
Ֆրանսիայի և Մեծ Բրիտանիայի միջև հետբրեքզիթային տարաձայնությունները շարունակվում են. Ֆրանսիան արգելափակել է բրիտանական ձկնորսական նավերի ճանապարհը
28.10.2021 | 14:52   ***
Ֆրանսիայի և Մեծ Բրիտանիայի միջև հետբրեքզիթային տարաձայնությունները շար...
Բոլորը

Հաճախ ենք խոսում Հայաստանի ընդհանուր պետական պարտքից, դրա կառավարումից, ռիսկերից, տոկոսադրույքից, ժամանակահատվածից եւն։ Վերջերս էլ անդրադարձել ենք կառավարության պարտքի կառավարման 2020—2022 թթ. ռազմավարական ծրագրին՝ խոսելով համավարակի հետեւանքների հետ կապված սպասումներից։ Ինչեւէ, փաստն այն է, որ 2020 թ. հունվարի 1—ի դրությամբ Հայաստանի ընդհանուր պետական պարտքը 7.3 մլրդ դոլար է (կառավարության պարտքի մասնաբաժինը մեծ մասն է), եւ պետք է այնպես անենք, որ ռիսկերը կառավարելիության տիրույթում մնան։ Բայց փաստ է նաեւ այն, որ պետությունը կառավարության պարտքի նվազեցման որոշում ունի (2019—2023 թթ. վերանայված ծրագրի մասին է խոսքը)՝ արդիականացված հարկաբյուջետային կանոնների համակարգի վրա հիմնված, որը մշակվել եւ ներկայացվել էր դեռ 2019—2021 թթ. պետական միջնաժամկետ ծախսերի ծրագրի կազմում եւ նախատեսում էր հինգ տարիների ընթացքում նվազեցնել կառավարության պարտքը ՀՆԱ 50 տոկոսից։

Մինչ պարտքի վերանայված կանխատեսումներից խոսելը, հակիրճ պարզաբանենք, թե ինչ է ենթադրում կանոնների արդիականացված համակարգը։ Այն ուղղված է պետական պարտքի կայունացմանը, առավել ճկուն է եւ ուղենիշներ է պարունակում երկարաժամկետ տնտեսական աճը խթանող հարկաբյուջետային քաղաքականության համար։ Համակարգը հիմնական մի քանի կանոններ ունի. օրինակ՝ երբ կառավարության պարտք/ՀՆԱ հարաբերակցությունը գերազանցում է 40 տոկոսը, կապիտալ ծախսերը չպետք է փոքր լինեն պետական բյուջեի պակասուրդից։ Կամ՝ կառավարության պարտք/ՀՆԱ 50—60 տոկոս միջակայքում ընթացիկ առաջնային ծախսերի աճի տեմպը սահմանափակվում է նախորդ 7 տարիների ՀՆԱ—ների միջին աճով, ինչպես նաեւ՝ հաջորդ տարում կազմվող պետական միջնաժամկետ ծախսերի ծրագրում կառավարությունը ներկայացնում է միջոցառումների ծրագիր՝ ՀՆԱ—ի նկատմամբ կառավարության պարտքի մակարդակի կանխատեսվող հետագիծը 5 տարվա ընթացքում 50 տոկոսից նվազեցնելու համար։ Մյուս կանոնն այն է, որ երբ կառավարության պարտքը գերազանցում է ՀՆԱ 60 տոկոսը, ընթացիկ առաջնային ծախսերի աճի տեմպը սահմանափակվում է նախորդ 7 տարվա ՀՆԱ—ների միջին աճից 0.5 տոկոսային կետով նվազեցված ցուցանիշով, ընթացիկ ծախսերը սահմանափակվում են հարկերի եւ տուրքերի մեծությամբ, ինչպես նաեւ ներկայացվում է միջոցառումների ծրագիր՝ ՀՆԱ նկատմամբ կառավարության պարտքի մակարդակի կանխատեսվող հետագիծը 5 տարվա ընթացքում 60 տոկոսից նվազեցնելու համար։

Հիմա՝ գանք պարտքի նվազեցման կանխատեսումներին։ Ըստ ՀՀ ֆինանսների նախարարության, պարտքի նվազեցման ծրագրի վերանայման հիմքում ընկած է այնպիսի հարկաբյուջետային սցենար, որը թույլ կտա շարունակել կառավարության պարտքի նվազեցման գործընթացը կանխատեսվող ժամանակահատվածում՝ տնտեսական աճի ստեղծման եւ սեփական եկամուտների աստիճանական բարելավման միջոցով հարկաբյուջետային կոնսոլիդացիայի իրականացման ճանապարհով։ Համաձայն կառավարության պարտքի նվազեցման 2019—2023 թթ. ծրագրի՝ կառավարության պարտքը պետք է նվազեցվեր ՀՆԱ 50 տոկոս մակարդակից ներքեւ 5 տարվա ընթացքում, որով պայմանավորված՝ ծրագրի այս վերանայմամբ կանխատեսումները ներկայացվում են 4 տարվա հորիզոնով։ 2018 թ. դեկտեմբերի 31—ի դրությամբ, կառավարության պարտքը շարունակում էր գերազանցել ՀՆԱ 50 տոկոսը՝ կազմելով 51.3 տոկոս։ Կառավարության պարտքի նվազեցման 2019—2023 թթ. ծրագրին համահունչ նախատեսվում է, որ կառավարության պարտքը մինչեւ 2023 թ. կնվազեցվի ՀՆԱ—ի 50 տոկոսից՝ 49.7 տոկոսի հասցնելով։

Ինչպես է դա արվելու, այդ 50 տոկոսի շեմը դեպի ներքեւ փոխելու համար ինչ քայլեր են ձեռնարկվելու։

Դարձյալ ըստ ֆիննախի, մասնավորապես, նախատեսվում է աստիճանաբար բարելավել եկամուտներ/ՀՆԱ ցուցանիշը՝ հիմնականում հարկային եկամուտների միջոցով։ Իսկ ծախսային մասում նախատեսվում է ՀՆԱ—ի մեջ աստիճանաբար ավելացնել երկարաժամկետ տնտեսական աճ ստեղծող կապիտալ ծախսերն ու միաժամանակ նվազեցնել ընթացիկ ծախսեր/ՀՆԱ ցուցանիշը։ Այսպիսով, միջնաժամկետում նախատեսվում է շարունակել հարկաբյուջետային կոնսոլիդացիան, որն ապահովվելու է հիմնականում հարկային եկամուտների բարելավման միջոցով։ Ծրագրի հիմքում ընկած կանխատեսումների սցենարին համահունչ հիմնական մկջոցառումները հետեւյալ ուղղություններն են ունենալու։

Այդպիսով, կառավարությունը ծրագրում է իրականացնել պետական բյուջեի եկամուտների քաղաքականության միջոցառումներ, որոնք ներառում են հարկային օրենսդրությունն ու հարկային վարչարարությունը։ Հարկային օրենսդրության մասով քայլերը ներառում են ակցիզային հարկի, եկամտային հարկի, շահութահարկի, շրջանառության հարկի եւ պետական տուրքի միջոցառումներ, որոնց նպատակը տնտեսության վրա նվազագույն խեղաթյուրող ազդեցություններով արտահանելի հատվածի եւ երկարաժամկետ տնտեսական աճի խթանումն է, ինչը հեռանկարում թույլ կտա նվազեցնել պարտք/ՀՆԱ հարաբերակցությունը։ Հարկային օրենսդրության միջոցառումների զուտ ազդեցությունը հարկային եկամուտների վրա բացասական է, որը փոխհատուցվում է հարկային վարչարարության իրականացմամբ։ Ծրագրված հարկային վարչարարության միջոցառումները թույլ են տալու միաժամանակ արձանագրել հարկերի եւ տուրքերի շարունակական բարելավում ՀՆԱ նկատմամբ՝ հնարավորություն տալով պարտքի երկարաժամկետ կայունությանը նպաստելուն զուգահեռ հասնել կառավարության պարտք/ՀՆԱ թիրախային ցուցանիշին։

Երկրորդ ուղղությունը պետական բյուջեի ծախսերի մասով է։ Կառավարությունը պարտքի նվազեցման վերանայված ծրագրի իրագործման համար նախատեսում է 2020—2023 թթ. նվազեցնել պետական բյուջեի ծախսերի տեսակարար կշիռը ՀՆԱ—ում՝ գումարային առումով 0.6 տոկոսի չափով։ Սակայն ծախսերի նվազեցումն իրականացվում է ընթացիկ ծախսերի գծով՝ գումարային ՀՆԱ 2.4 տոկոսային կետի չափով, մինչդեռ կապիտալ ծախսերի կշիռը ՀՆԱ—ում աճում է՝ նպաստելու երկարաժամկետ տնտեսական աճին եւ այս կերպ հեռանկարում նվազեցնելու պարտք/ՀՆԱ հարաբերակցությունը։

Եվ վերջին՝ երրորդ ուղղությունը բյուջեի պակասուրդի ֆինանսավորումն է։ Կառավարության պարտքի նվազեցման համար պակասուրդի նվազեցումը կարվի արտաքին աղբյուրների գծով պակասուրդի ֆինանսավորման կրճատմամբ։ Փոխարենը ներքին աղբյուրների գծով պակասուրդի ֆինանսավորումը նախատեսվում է ավելացնել։ Սրանով կառավարության պարտքի կառուցվածքի որակական բարելավում եւ պարտքի պորտֆելի ռիսկերի նվազեցում կլինի։

 

Նյութի աղբյուր՝ armenpress.am
Հավանեցի՞ք նյութը, կիսվեք ընկերների հետ։


Կարող եք կիսվել Ձեր տպավորությամբ

0 0 0 0 0 0