booked.net booked.net booked.net booked.net


/ Տնտեսություն / Հայաստանի տնտեսությունը նստած է հանքարդյունաբերության ասեղի վրա

Հայաստանի տնտեսությունը նստած է հանքարդյունաբերության ասեղի վրա



Լրահոս

Տեղական ինքնակառավարման մարմինների ընտրություններում քվեարկության արդյունքներով պայմանավորված մարդկանց վիրավորելն անթույլտարելի է
19.10.2021 | 1:08   ***
Տեղական ինքնակառավարման մարմինների ընտրություններում քվեարկության արդյ...
Կիպրոսի պաշտպանության նախարարը կոչ է արել մեծացնել ծախսերը՝ հաշվի առնելով Թուրքիայի աճող թշնամական դիրքորոշումը
19.10.2021 | 0:52   ***
Կիպրոսի պաշտպանության նախարարը կոչ է արել մեծացնել ծախսերը՝ հաշվի առնե...
ArmnewsOnline TV Youtube chanel
Բժիշն արգելել է խոսել». Օլգա Բուզովան կորցրել է ձայնը
19.10.2021 | 0:44   ***
Բժիշն արգելել է խոսել». Օլգա Բուզովան կորցրել է ձայնը
Դենդիաս. Թուրքիան իր էքսպանսիոնիստական, նեոօսմանյան քաղաքականությամբ կարողացավ մի կողմ հրել տարածաշրջանի երկրներին
19.10.2021 | 0:38   ***
Դենդիաս. Թուրքիան իր էքսպանսիոնիստական, նեոօսմանյան քաղաքականությամբ կ...
Տեղի ունեցած ՏԻՄ ընտրություններն ինչ-որ տեղ նաև ինդիկատոր էին Նիկոլ Փաշինյանի համար
19.10.2021 | 0:32   ***
Տեղի ունեցած ՏԻՄ ընտրություններն ինչ-որ տեղ նաև ինդիկատոր էին Նիկոլ Փա...
Արկտիկական ամենահին սառույցը ճեղքվել է
19.10.2021 | 0:29   ***
Արկտիկական ամենահին սառույցը ճեղքվել է
Գերմանիան նոյեմբերի 25-ին կարող է չեղյալ հայտարարել կորոնավիրուսի համավարակի պատճառով սահմանված արտակարգ դրությունը
19.10.2021 | 0:22   ***
Գերմանիան նոյեմբերի 25-ին կարող է չեղյալ հայտարարել կորոնավիրուսի համա...
Նոր MacBook Pro նոութբուք, AirPods ականջակալներ և M1 Pro և M1 Max չիպեր. Apple-ը ներկայացրել է իր նորույթները
19.10.2021 | 0:14   ***
Նոր MacBook Pro նոութբուք, AirPods ականջակալներ և M1 Pro և M1 Max չիպե...
Լեհաստանը ԵՄ հավատարիմ անդամ է, սակայն դեմ է իշխանության չափից ավելի կենտրոնացմանը
18.10.2021 | 23:59   ***
Լեհաստանը ԵՄ հավատարիմ անդամ է, սակայն դեմ է իշխանության չափից ավելի կ...
Դատավոր Մարաբյանը միջնորդել է կասեցնել իր նկատմամբ կարգապահական վարույթը եւ դիմել ՍԴ
18.10.2021 | 23:49   ***
Դատավոր Մարաբյանը միջնորդել է կասեցնել իր նկատմամբ կարգապահական վարույ...
Իրանը կշարունակի պաշտպանական սարքավորումներ գնել Ռուսաստանից
18.10.2021 | 23:33   ***
Իրանը կշարունակի պաշտպանական սարքավորումներ գնել Ռուսաստանից
FT. BioNTech/Pfizer-ը եւ Moderna-ն կդառնան 2022-ին պատվաստանյութերի վաճառքի առաջատարները
18.10.2021 | 23:28   ***
FT. BioNTech/Pfizer-ը եւ Moderna-ն կդառնան 2022-ին պատվաստանյութերի վա...
Ադրբեջանը Շուշիում կայացած բանակցությունների արդյունքում հայկական կողմին է փոխանցել եւս մեկ զինծառայողի աճյուն
18.10.2021 | 23:10   ***
Ադրբեջանը Շուշիում կայացած բանակցությունների արդյունքում հայկական կողմ...
ԵՄ. Էներգետիկ ճգնաժամի պայմաններում ածուխին վերադառնալը կլիմայական «ողբերգություն» կլինի
18.10.2021 | 22:56   ***
ԵՄ. Էներգետիկ ճգնաժամի պայմաններում ածուխին վերադառնալը կլիմայական «ող...
ՊՆ ղեկավարը հանդիպել է 44-օրյա պատերազմում զոհված, անհայտ կորած կամ գերության մեջ հայտված զինծառայողների հարազատներին
18.10.2021 | 22:49   ***
ՊՆ ղեկավարը հանդիպել է 44-օրյա պատերազմում զոհված, անհայտ կորած կամ գե...
ԱՄՆ-ին մտահոգում է հիպերձայնային հրթիռների պոտենցիալ կիրառումը
18.10.2021 | 22:40   ***
ԱՄՆ-ին մտահոգում է հիպերձայնային հրթիռների պոտենցիալ կիրառումը
Apple-ը ներկայացրել է երրորդ սերնդի AirPods-ը
18.10.2021 | 22:25   ***
Apple-ը ներկայացրել է երրորդ սերնդի AirPods-ը
Վայոց ձորի հարուստ ժառանգության մասին պատմող մենագրությունն արդեն ընթերցողների սեղանին է
18.10.2021 | 22:15   ***
Վայոց ձորի հարուստ ժառանգության մասին պատմող մենագրությունն արդեն ընթե...
Իրաքում ձերբակալել են 2016 թվականին Բաղդադում առեւտրի կենտրոնի մահաբեր պայթյունի կազմակերպչին
18.10.2021 | 22:07   ***
Իրաքում ձերբակալել են 2016 թվականին Բաղդադում առեւտրի կենտրոնի մահաբեր...
ՀՀ ՊՆ ռազմական ոստիկանությունում ամփոփվել են կատարված աշխատանքները
18.10.2021 | 22:01   ***
ՀՀ ՊՆ ռազմական ոստիկանությունում ամփոփվել են կատարված աշխատանքները
Գիտնականները ստեղծել են սինթետիկ նյութեր արտադրող բակտերիա
18.10.2021 | 21:51   ***
Գիտնականները ստեղծել են սինթետիկ նյութեր արտադրող բակտերիա
«Ապրելու երկիր» կուսակցությունը չի ճանաչում Տեղ համայնքի իշխանության լեգիտիմությունը
18.10.2021 | 21:44   ***
«Ապրելու երկիր» կուսակցությունը չի ճանաչում Տեղ համայնքի իշխանության լ...
ՄԱԿ-ի Արդարադատության միջազգային դատարանում մեկնարկել են Ադրբեջանն ընդդեմ ՀՀ-ի գործով հրատապ միջոցների վերաբերյալ լսումները
18.10.2021 | 21:32   ***
ՄԱԿ-ի Արդարադատության միջազգային դատարանում մեկնարկել են Ադրբեջանն ընդ...
«Պատմամշակութային արգելոց-թանգարանների և պատմական միջավայրի պահպանության ծառայություն» ՊՈԱԿ-ը նոր տնօրեն ունի
18.10.2021 | 21:22   ***
«Պատմամշակութային արգելոց-թանգարանների և պատմական միջավայրի պահպանությ...
Հին քաղաքակրթությունների մշակույթն արտացոլվել է Կարեն և Նարեկ Պետրոսյանների համատեղ ցուցահանդեսում
18.10.2021 | 21:12   ***
Հին քաղաքակրթությունների մշակույթն արտացոլվել է Կարեն և Նարեկ Պետրոսյա...
Տրանսպորտի բնագավառի վերահսկողությունը կիրականացվի առավել արդյունավետ. շրջանառության մեջ է դրվել նոր նախագիծ
18.10.2021 | 21:03   ***
Տրանսպորտի բնագավառի վերահսկողությունը կիրականացվի առավել արդյունավետ....
Եգիպտոսի իշխանությունները ուզում են պարտավորեցնել պետական ծառայողներին պատվաստվել
18.10.2021 | 20:55   ***
Եգիպտոսի իշխանությունները ուզում են պարտավորեցնել պետական ծառայողներին...
Նորվեգիայի նորանշանակ դեսպանն իր հավատարմագրերի պատճենն է հանձնել ՀՀ փոխարտգործնախարարին
18.10.2021 | 20:47   ***
Նորվեգիայի նորանշանակ դեսպանն իր հավատարմագրերի պատճենն է հանձնել ՀՀ փ...
Երևանի Մհեր Մկրտչյանի անունը կրող հրապարակը կբարեկարգվի
18.10.2021 | 20:37   ***
Երևանի Մհեր Մկրտչյանի անունը կրող հրապարակը կբարեկարգվի
Ալեն Սիմոնյանն ընդունել է ռուս պաշտոնյաների պատվիրակությանը, քննարկվել են համատեղ նախագծերի իրականացման հնարավորությունները
18.10.2021 | 20:08   ***
Ալեն Սիմոնյանն ընդունել է ռուս պաշտոնյաների պատվիրակությանը, քննարկվել...
Բոլորը

2021 թվականի հունվար-մայիս ամիսներին նախորդ տարվա նույն ժամանակահատվածի համեմատ Հայաստանի տնտեսության ակտիվությունը կազմում է +4,3 տոկոս: Որպեսզի գնահատենք մեր տնտեսության վերականգման որակը և հետագա հեռանկարը, անհրաժեշտ է մեր ուշադրությունը կենտրոնացնել արդյունաբերության ոլորտի վրա, քանի որ այս ոլորտը հանդիսանում է երկրի տնտեսական անվտանգության և սոցիալական խնդիրների լուծման հիմնասյուներից մեկը։

2020 թվականի 0,9 տոկոս անկումից հետո այս տարվա հինգ ամիսների ընթացքում արդյունաբերության ոլորտն աճել է 2,3 տոկոսով։ Ուշագրավ է, որ արդյունաբերության ոլորտի աճը հիմնականում պայմանավորված է հանքարդյունաբերությամբ։ Այս տարվա ընթացքում հանքարդյունաբերության ոլորտը 8,4 տոկոսով աճել է, հատկապես աճել է մետաղական հանքանյութերի արդյունահանումը։

2021 թվականի հունվար-մայիս ամիսներին Հայաստանից արտահանվել է մոտ 338 մլն դոլար պղնձի խտանյութ։ Հատկանշական է, որ նախորդ տարվա համեմատ պղնձի խտանյութի ֆիզիկական ծավալը կրճատվել է 9 տոկոսով, սակայն արտահանվող պղնձի մաքսային արժեքը աճել է մոտ 50 տոկոսով կամ 110 մլն ԱՄՆ դոլարով։

Այս պահի Լոնդոնի մետաղների բորսայում պղնձի խտանյութի 1 տոննան վաճառվում է 9200 ԱՄՆ դոլարով, իսկ մայիսին 1 տոննայի արժեքը հասել էր 11000 ԱՄՆ դոլար։ 2020 թվականի ճգնաժամայի ժամանակ պղնձի գինը տատանվել է 6000-7000 ԱՄՆ դոլարի շրջանակում:

Հայաստանից արտահանվող մոլիբեդենի և ֆեռոմոլիբդենի գները համաշխարհային շուկայում նույնպես շեշտակի աճ են գրանցել։ Ներկայումս բորսայում 1 տոննան վաճառվում է 24 000 ԱՄՆ դոլարով։

2020 թվականի պղնձի և մոլիբդենի արդյունահանման ծավալների անկում է գրանցվել, ինչը պայմանավորված էր տնտեսական սահմանափակումներով (Lockdown) և համաշխարհային տնտեսական ճգնաժամով։

 

ՀՀ վիճակագրական կոմիտեի հրապարակած տվյալների համաձայն՝ 2021 թվականի հունվար-մայիս ամիսներին Հայաստանի արտահանումն ավելացել է 20,8 տոկոսով։ Եթե անցած տարի հանքահումքային արտադրանքի (պղնձի, մոլիբդենի, ոսկու) մասնաբաժինը արտահանման մեջ կազմում էր 32 տոկոս, ապա այս տարվա 5 ամիսների հաշվարկով այն գերազանցում է 38 տոկոսը։

Հանքարդյունաբերության ոլորտի համար շահեկան էր նաև դրամի 8-10 տոկոսով արժեզրկումը, քանի որ այս ոլորտում գործող ընկերություններն իրենց ծախսերը(աշխատավարձեր, վառելիք, տրանսպորտ և այլն) կատարում են հիմնականում դրամով։

Հարկ է նշել, որ հանքարդյունաբերության ոլորտի զարգացումը չի կարող նպաստել Հայաստանի տնտեսության մեջ որակական փոփոխություններին, քանի որ այս ոլորտի եկամուտները բաշխվում է մի խումբ անձանց միջև, իսկ տարվա կտրվածքով պետական բյուջե վճարվող հարկերը չեն գերազանցում 80 մլրդ ՀՀ դրամը։ Հանքարդյունաբերության ոլորտը ապահովում է Հայաստանի ՀՆԱ-ի մոտ 2-3 տոկոսը։

Միաժամանակ, հանքանյութի արտահանման արդյունքում Հայաստան հոսող դոլարը նպաստում է դրամի չհիմնավորված արժևորմանը, ինչը կարող է բացասական ազդել Հայաստանից արտահանվող մյուս ապրանքների(օրինակ՝ խմիչքներ, տեքստիլի և այլն) մրցունակության վրա, քանի որ մեր ապրանքներն դրսի շուկաներում կարող են դառնալավելի թանկ։ Տնտեսագիտության գրականության մեջ այդ իրավիճակը բնութագրվում է որպես տնտեսության «հոլանդական հիվանդություն», երբ մի ոլորտի առաջանցիկ աճը խնդիրներ է ստեղծում տնտեսության մյուս ոլորտների համար։

Իրավիճակը խիստ մտահոգիչ է մշակող արդյունաբերության դեպքում․ արդեն երկրորդ տարինն է, որ այս ոլորտում շարունակվում է անկումը, որն պայմանավորված է ծխախոտի ոլորտի արտադրության և արտահանման կրճատմամբ։ Նախորդ տարիներին ծխախոտի արտադրանքի մասնաբաժինն արտահանման մեջ կազմում էր 10 տոկոս, որը, ցավոք,  2020-2021 թվականների ընթացքում կտրուկ նվազել է։ Միայն 2020 թվականին սիգարետի արտահանումը նվազել է 15 տոկոսով։ Հիշեցնեմ նաև, որ մեր ծխախոտի արտահանման հիմնական շուկան հանդիսանում է Իրաքը և Միջին Արևելիք երկրները։

Կովիդ-19-ի և դրա տարատեսակ համավարակների տարածման պայմաններում սպասելի և ողջունելի է դեղագործության ոլորտի 7,8 տոկոսով աճը, ինչը կարևոր նշանակություն կարող է ունենալ Հայաստանի առողջապահական խնդիրների լուծման առումով։

Ամփոփելով՝ կարելի է արձանագրել, որ 2021 թվականը Հայաստանի տնտեսության համար վերականգման տարի է լինելու,դեռ որոշ ճյուղերում շարունակվում էանկումը։ Ներկայումս տնտեսական ակտիվության և արդյունաբերության աճը հիմնականում պայմանավորված է համաշխարհային շուկայում պղնձի, մոլիբդենի գների կտրուկ աճով. Դրական ցուցանիշները Հայաստանի տնտեսական քաղաքականության և պետական ծրագրերի արդյունք չեն և կարող են կտրուկ փոփոխվել։

Արամ Աճեմյան

Նյութի աղբյուր՝ news.am
Հավանեցի՞ք նյութը, կիսվեք ընկերների հետ։

Հայաստանի տնտեսությունը նստած է հանքարդյունաբերության ասեղի վրաՀայաստանի տնտեսությունը նստած է հանքարդյունաբերության ասեղի վրա


Կարող եք կիսվել Ձեր տպավորությամբ

0 0 0 0 0 0